Muzeum Podkarpackie w Krośnie od 4 października prezentować będzie wyjątkową wystawę czasową poświęconą twórczości Jana Sas Zubrzyckiego i Andrzeja Lenika. Wystawa została przygotowana przez Muzeum Architektury we Wrocławiu i uzupełniona o eksponaty ze zbiorów Muzeum Podkarpackiego w Krośnie.
Wspólna ekspozycja prac architekta Jana Sas Zubrzyckiego i rzeźbiarza Andrzeja Lenika jest próbą przedstawienia twórczości artystów działających na przełomie XIX i XX w., którzy prezentowali podobną postawę artystyczną i ideową, polegającą na wierności tradycyjnym wartościom w sztuce. Obu artystów łączyły przyjacielskie relacje, wspólna pasja i przekonanie, że w dziełach sztuki sakralnej najlepiej sprawdzają się dawne formy i motywy.
Jan Sas Zubrzycki (1860-1935) urodził się w Tłustem na Podolu, ukończył architekturę na Politechnice Lwowskiej. Do 1921 r. pracował w Urzędzie Budownictwa w Krakowie, następnie został profesorem historii architektury na Politechnice Lwowskiej. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności oraz założycielem i prezesem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Sztuki i Kultury we Lwowie. Był wybitnym projektantem i teoretykiem sztuki, zaangażowanym w sprawy narodowe. W swojej twórczości najwięcej zaprojektował obiektów sakralnych, w mniejszym stopniu gmachów publicznych, willi i kamienic dla mniejszych i większych miejscowości.
Andrzej Lenik (1864-1929) urodził się w Krośnie, był absolwentem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, po studiach powrócił do rodzinnego miasta i prowadził swoją pracownię artystyczno-rzeźbiarską specjalizującą się w zakresie sztuki i rzeźby sakralnej. Artysta tworzył głównie w drewnie, gipsie i kamieniu, a w swojej pracowni zatrudniał wielu zdolnych uczniów. Lenik współpracował z Zubrzyckim przy wielu realizacjach. W dużym stopniu wykonywał elementy wystroju i wyposażenia do kościołów projektowanych przez Sas Zubrzyckiego. Był działaczem i społecznikiem, czynnie działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, Towarzystwie „Zgoda” i Towarzystwie Szkół Ludowych.
Na wystawie znajdują się projekty i fotografie budynków oraz wyposażenia świątyń autorstwa Jana Sas Zubrzyckiego, rysunki ołtarzy wykonane przez Andrzeja Lenika i realizowane w jego pracowni artystyczno-rzeźbiarskiej. Wystawę uzupełniają prywatne fotografie, na których widzimy przyjazne relacje jakie łączyły rodzinę Zubrzyckich i Leników. Ważnymi eksponatami są też należące do Rodziny, a stanowiące depozyt Muzeum Podkarpackiego w Krośnie rzeźby pochodzące z pracowni Andrzeja Lenika w Krośnie.
Wystawę „Jan Sas Zubrzycki i Andrzej Lenik – z pracowni architekta i rzeźbiarza” będzie można zwiedzać od 4 października do 27 listopada 2016 r.
Tekst: Anna Guz-Iwaniec