W Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej prezentowana jest wystawa fotografii Stanisława Nawracaja „Krosno – miasto i ludzie z lat 60. – 80. XX wieku”. Otwarcie wystawy połączone z promocją albumu autorstwa S. Nawracaja, odbyło się w środę (8.11) w Czytelni Głównej Biblioteki.
Stanisław Nawracaj, z wykształcenia geograf, nauczyciel, miłośnik turystyki i pasjonat fotografii. Urodził się 13 listopada 1932 roku w Jodłowej (pow. dębicki). Uczył geografii i organizowania turystyki w Liceum Ogólnokształcącym w Kietrzu Śląskim i w Krośnie: w technikum przemysłowo-pedagogicznym, technikum mechanicznym, studium nauczycielskim, studium kulturalno-oświatowym i centrum kształcenia ustawicznego. Pracował też w Zarządzie Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz w Kuratorium Oświaty i Wychowania w Krośnie, gdzie pełnił funkcję starszego wizytatora.
Był autorem wystaw indywidualnych, m.in. „Człowiek”, „Dziecko”, „Nowa architektura”, „Pejzaż zimowy”, „Budownictwo drewniane”, Norwegia – nie tylko fiordy”. Uczestniczył też w wystawach zbiorowych za granicą, m.in. w Czechosłowacji, Kanadzie, Argentynie, Belgii, Brazylii, na Słowacji, Węgrzech, Ukrainie i w Rumunii.
Był współzałożycielem Krośnieńskiego Towarzystwa Fotograficznego. Obecnie jest członkiem Fotoklubu RCKP w Krośnie. W okresie aktywności zawodowej prowadził szkolne kółka fotograficzne, wychował wielu adeptów sztuki fotografowania.
Posiada wiele odznaczeń, za osiągnięcia w pracy zawodowej został uhonorowany m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. W 2015 roku otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Krosna za wieloletnią twórczość fotograficzną.
Na wystawie w Saloniku Artystycznym Stanisław Nawracaj prezentuje kilkadziesiąt fotografii ukazujących Krosno, jego mieszkańców i wydarzenia z lat 60. – 80. XX wieku. Znacznie więcej zdjęć, 261 znalazło się w albumie „Krosno – miasto i ludzie w fotografii Stanisława Nawracaja z lat 60. – 80. XX w.”, który wydany został przez krośnieńską Agencję Wydawniczo-Fotograficzną GRAFFIA, przy wsparciu finansowym Drukarni HEDOM z Krosna oraz firmy BM-PACK. Książka ukazała się pod red. Iwony i Tomasza Wajdów. Autorem wstępu jest Kazimierz Wojewoda, natomiast konsultacją historyczną zajął się historyk i regionalista – Andrzej Kosiek.
Prezentowane wydawnictwo pokazuje cząstkę dorobku autora. Setki zgromadzonych w jego zbiorach czarno-białych i kolorowych zdjęć zasługują w pełni na opublikowanie jako fotografie o wysokich walorach warsztatowych i estetycznych (…) – czytamy w nocie o autorze.
Natomiast we wstępie do albumu Kazimierz Wojewoda pisze m.in.:
Sporo z wyliczonych tu [we wstępie] w wielkim skrócie artefaktów kulturowego krajobrazu miasta znalazło się w prezentowanych fotografiach Stanisława Nawracaja. Mają one przede wszystkim walor dokumentujący. Pięknoduchy mogą w tym dojrzeć pospolitość miejskiego pejzażu. Jednakże autor zdaje się dostrzegać swoistą estetykę budowli fabrycznej, zunifikowanej „wielkiej płyty” i domu w kształcie kostki z płaskim stropodachem.
Niektóre zdjęcia pokazują chropowatość życia, bo była ona częścią tamtej dynamicznej, ale i „siermiężnej” rzeczywistości naszego miasta, w którym nieremontowaną zabytkową starówkę stroiły niekiedy ideologiczne dekoracje, a priorytety dotyczyły konkretów: przemysł, socjal, edukacja, kultura masowa. Jednak patrząc dziś z satysfakcją na piękniejące z roku na rok nasze miasto, przy dobrej koniunkturze, z dobrym włodarzem i obfitością środków materialnych, z sentymentem ogląda się fotografie z tamtych czasów, kiedy robiło się wiele dla estetyki miasta, szkoły, zakładu własnym sumptem i ofiarnym wysiłkiem społecznym.
W czasie wernisażu sylwetkę i dokonania Stanisława Nawracaja przedstawił Kazimierz Wojewoda. Próby oceny prezentowanych na wystawie i w albumie zdjęć podjął się Jacek Wnuk, absolwent Łódzkiej Szkoły Filmowej na kierunku fotografia. Natomiast Tomasz Wajda (wydawca albumu) mówił o koncepcji i etapach powstawania książki. Autor zdjęć – Stanisław Nawracaj – pytany o to, co jest najważniejsze w fotografii, odpowiedział, że dla niego najważniejsze jest pokazanie rzeczywistości, ale tej prawdziwej, autentycznej, niezafałszowanej.
W Krośnieńskiej Bibliotece Publicznej można było zakupić album z autografem autora. Dodatkowo Tomasz Wajda przygotował okolicznościową pieczątkę (wbijaną do książki przy zakupie) oraz zestaw 4 bezpłatnych pocztówek (wydanych z okazji wernisażu), na których znalazły się fotografie S. Nawracaja: „Krośnieński rynek w latach 60. XX w.”, „W jarmarczny poniedziałek , ulica Podwale i Zjazdowa (1965 r.)”, „Miasto od strony mostu na Wisłoku, dawna ulica Marcelego Nowotki, obecnie Józefa Piłsudskiego”, „Wypoczynek nad Wisłokiem (1965 r.). Okolice stadionu przy ul. Armii Ludowej (obecnie Legionów)”.
W wernisażu uczestniczyło ponad 150 osób. Obecni byli m.in. Zbigniew Kubit, Przewodniczący Rady Miasta Krosna, Piotr Grudysz, Przewodniczący Komisji Edukacji Rady Miasta Krosna. Licznie przybyli też krośnianie zainteresowani historią miasta, miłośnicy fotografii, krośnieńscy artyści i poeci oraz przedstawiciele lokalnych mediów.
Wystawa fotografii Stanisława Nawracaja czynna będzie w Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej do 9 grudnia br.
Tekst: Joanna Łach