W Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej 9 listopada 2016 r. odbyło się otwarcie wystawy „Cmentarze z I wojny światowej w Beskidzie Niskim i na Pogórzu”, na której prezentowane są fotografie Jana Majewskiego.
 

Jan Majewski jest absolwentem Studium Animatorów Kultury w Krośnie, fotografikiem, miłośnikiem gór i pieszych wędrówek. W 1987 r. obronił pracę dyplomową, napisaną pod kierunkiem Andrzeja Drozda, pt. „Wybrane cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej w rejonie Beskidu Niskiego i Pogórza - próba fotodokumentacji.”
 

W setną rocznicę bitwy gorlickiej opracował i opublikował album „Cmentarze z I wojny światowej w Beskidzie Niskim i na Pogórzu” (2015). Publikacja zawiera ponad 1500 zdjęć archiwalnych (pochodzących z pracy dyplomowej), z lat 1985-1986 oraz współczesnych, z lat 2014-2015. Poprzez porównanie fotografii archiwalnych i współczesnych autor starał się pokazać zmiany, jakie zaszły w ciągu 30 lat w wyglądzie poszczególnych cmentarzy.
Przedstawione w albumie cmentarze powstały w czterech okręgach obejmujących obszar części Beskidu Niskiego, Obniżenia Gorlickiego, Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej oraz Pogórza Strzyżowsko-Ciężkowickiego. Są częścią zespołu cmentarzy wojennych liczącego około 400 obiektów, zbudowanych w latach 1915-1918 przez Krakowski Oddział Grobów Wojennych na obszarze dawnej Galicji Zachodniej. Album zawiera zdjęcia ze 143 cmentarzy (z okręgów: Żmigród, Jasło, Gorlice i Łużna), które zostały doskonale wkomponowane w górzysty krajobraz Beskidu Niskiego i Pogórza.
 

We „Wstępie” do publikacji, a także podczas otwarcia wystawy, autor zaznaczył, że „cmentarze stanowiły wyraz trwałego i godnego upamiętnienia poległych żołnierzy - ku chwale poległych bohaterów armii własnej, sojuszniczej i wrogiej. Obok siebie spoczęli więc bez względu na przynależność wojskową, narodowość, czy wyznanie towarzysze broni - żołnierze austro-węgierscy i niemieccy, oraz ich przeciwnicy - żołnierze rosyjscy. Idea równego traktowania zwycięzców i pokonanych była aktem głębokiego humanitaryzmu i miała niewiele odpowiedników w przeszłości, a później już się więcej nie powtórzyła.”
 

Na wystawie zaprezentowano 26 fotografii, o których Stanisław Wójtowicz w szkicu pt. „Pejzaż ze snem nieprzespanym w fotografiach Jana Majewskiego” pisze:
„Formuła prezentacji umożliwiła rezygnację z formalnych kryteriów doboru fotografii, co - bez obniżania dokumentacyjnej wartości - uwydatnia w pełni ich klimatyczny charakter, a także dowodzi wrażliwości autora na światło i barwę, jak również umiejętności dokonywania wyboru właściwego ujęcia, dostosowanego do charakteru miejsca. Korzystając ze wskazówek doświadczonego przewodnika - miłośnika pieszego wędrowania, którymi autor opatrzył opisy cmentarzy, łatwo wejść w cmentarny okręg, krusząc źdźbła zeschniętych traw albo po śniegu, który kroki głuszy, by odczytać z tabliczek imiona poległych, ale można - choćby z daleka - tylko głęboko się pokłonić.”
 

W wernisażu w Krośnieńskiej Bibliotece Publicznej uczestniczyli przewodniczący Rady Miasta Krosna Zbigniew Kubit, nauczyciel fotografii Andrzej Drozd, który gratulował autorowi publikacji oraz docenił jego pasję i wytrwałość. Obecni byli także krośnieńscy artyści i poeci, m. in. Magdalena Wyżykowska-Figura, Krystyna Kulman oraz młodzież z Gimnazjum nr 4 w Krośnie (pod opieką Urszuli Janowskiej).
 

Wystawa fotografii Jana Majewskiego będzie czynna w Saloniku Artystycznym do 10 grudnia 2016 r.
 

Natalia Podkul